ფედერალისტი #15 : ჰამილტონი

ფედერალისტი #15 : ჰამილტონი
1787წ. 1 დეკემბერი
ნიუ-იორკის შტატის ხალხს
თანამემამულენო, წინა წერილებში ვცადე, ცხადად და დამაჯერებლად გამეშუქებინა ის, თუ რაოდენ დიდი მნიშვნელობა აქვს კავშირს თქვენი პოლიტიკური უსაფრთხოებისა და ბედნიერებისთვის. თქვენ წინაშე საფრთხეთა მთელი ის გამა წარმოვადგინე, რომელიც თავს დაგატყდებათ, თუკი, ღმერთმა ნუ ქნას და, ის წმიდა სიმები გაწყდა ამერიკის ხალხს მტკიცედ რომ კრავს. და განა სხვას რას ძალუძს მათი მოშლა, თუ არა ამპარტავნებასა თუ სიხარბეს, შურსა თუ ცრუგანმარტებებს? მე მინდა, მეგზურობა გაგიწიოთ ამგვარ საკითხთა გამოძიებისას და ფაქტობრივად დადასტურებული ისეთი ჭეშმარიტებანი ჩაგაგონოთ, დღემდე უყურადღებოდ რომ შთენილან. და თუკი გზა, რომელიც უნდა განვლოთ, ალაგ – ალაგ მოსაწყენი თუ მომაბეზრებელი მოგეჩვენებათ, დაე, გაიხსენებდეთ, რომ ცოდნა, რომლის მოხვეჭასაც თქვენ ცდილობთ, ისეთ საკითხს ეხება, ყველაზე მნიშვნელოვანი რომაა თავისუფალი ხალხის ცხოვრებაში. თქვენ თვალუწვდენელი მინდვრის გადალახვა მოგიხდებათ. თქვენს ყარიბობას კი ცარიელა  სოფისტიკის ის ლაბირინთი გაართულებს, მავანნი და მავანნი თქვენს დასაბრკოლებლად რომ აღმართავენ. მე მსურს, რაც შეიძლება სწრაფად მოვარღვიო ის წინაღობანი, პროგრესის გზაზე თქვენს  მსვლელობას რომ აფერხებენ, ოღონდ ისე, რომ  სისწრაფით საქმე არ ვაზარალო.
იმ გეგმის თანახმად, რომელიც ამ საკითხზე ბჭობის მიზნით   შევადგინე, კვლევის შემდეგი თემაა: ”ამჟამინდელიკონფედერაციის არასაკამარისობა კავშირის შენარჩუნებისათვის. შეიძლება ვინმეს შეკითხვა წამოეჭრას, რა საჭიროა ამ საკითხის განხილვა, ის ხომ ისედაც უდავო თუ უეჭველიაო; იგი ხომ მოსახლეობის ყველა ფენას ერთნაირად ესმის; მის შესახებ ხომ კონსტიტუციის მომხრეებსა და მოწინააღმდგეებს შორის არაფერი სადავო არ არისო? მართლაცდა უნდა ვაღიაროთ, რომ სხვა მხრივ მძაფრად დაპირისპირებული მხარეები, ერთ საკითხში ერთსულოვანნი არიან. საქმე იმის აღიარებას ეხება, რომ მართვის ეროვნულ სისტემაში თავი იჩინეს არსობრივმა ნაკლოვანებებმა, კარსმომდგარი ანარქიის თავიდან ასაშორებლად კი გადაუდებელი ღონისძიებების გატარებაა საჭირო. ეს მოსაზრება უამრავი ფაქტით არის დადასტურებული და ამიტომაც აღარაა აზრთა სხვადასხვაობის საგანი. იგი მთელი ჩვენი მოსახლეობის გუნება – განწყობას მოედო. უფრო მეტი, ის ხალხიც, კი რომლის მცდარმა პოლიტიკამ ქვეყანა დაღუპვის პირას მიიყვანა, ბოლოს და ბოლოს იძულებული გახდა თუმც უხალისოდ, მაგრამ მაინც, რეალობისთვის თვალი გაესწორებინა და ის ნაკლოვანებები დაენახა, რომელთაც აშკარად შეიცავს ჩვენი ფედერალური ხელისუფლების სქემა. ამგვარ ნაკლოვანებებზე ხომ რახანია გულისტკივილით მიგვითითებდნენ კავშირის განათლებული მეგობრები.
შეიძლება დანამდვილებით ითქვას, რომ ჩვენი ქვეყანა წარმოუდგენლად დაკნინებულ მდგომარეობაში იმყოფება. მან თითქმის ყველაფერი იწვნია, რასაც ერის სიამაყის შეურაცხყოფა, ანდა მისი ღირსების ხელყოფა ძალუძს. განა  ვალდებულებანი არა გვაქვს აღებული? განა ახლა  ყველაფერი, რასაც კი ადამიანები პატივს სცემენ, მათ შესრულებას არ გვიკიჟინებს? ჩვენ კი მათ წამდაუწუმ და უტიფრად ვარღვევთ. განა არა გვაქვს, როგორც უცხო ქვეყნების, ისე საკუთარი მოსახლეობის ვალი, იმ უკეთურ ჟამს აღებული, როს საფრთხე ჩვენს პოლიტიკურ არსებობას ემუქრებოდა? ვალი ვალადვე რჩება და დღემდე არავის უფიქრია მის დაფარვაზე. განა ჩვენი მშობლიური მიწები და ერთობ მნიშვნელოვანი სიმაგრენი უცხო სახელმწიფოებს არა აქვთ მიტაცებული? განა არ არსებობს ხელშეკურულებანი, რომელთა თანახმადაც ისინი  რახანია ჩვენთვის  უნდა გადმოეცათ? მაგრამ მიტაცებული მიტაცებულადვე რჩება, ჩვენი ეროვნული ინტერესები კი ზარალდება, ჩვენს შელახულ უფლებებზე რომ არაფერი ვთქვათ. ძალგვიძს კი თავდასხმის მოგერიება ან მომხდურის უკუგდება? ჩვენ არც შეარაღებული ძალები, არც ხაზინა და არც მთავრობა გაგვაჩნია. [1] იმის თავი მაინც თუ გვაქვს, რომ პროტესტი გამოვაცხადოთ? საქმე ის არის, რომ არავინ შეასრულებს ჩვენ მიმართ აღებულ ვალდებულებებს, ვიდრე ჩვენი მხრიდან მათი არადმიჩნევის ეჭვი იარსებებს. ბუნებამაც ისე მოაწყო და ხელშეკრულებითაც გვეკუთვნის ის, რომ მისისიპს სანაოსნოდ ჩვენც ვიყენებდეთ. მაგრამ რა, ამას ესპანეთი გვიკრძალავს. განა საზოგადოებრივი კრედიტი გადარჩენის აუცილებელ წყაროს არ არის, როს თვით საზოგადოებაა განსაცდელში? ჩვენ, როგორც ჩანს, ხელი ჩავიქნიეთ ამ საკითხზე. აქაოდა იგი უიმედო და უსაშველო არისო. განა აღებმიცემობა ეროვნული სიმდიდრის მნიშვნელოვანი წყარო არ არის? განა პატივისცემა, რომლითაც უცხო სახელმწიფოები გვეპყრობიან, არ არის იმის თავდები, რომ ისინი შენს ქვეყანაზე ხელს არ აღმართავენ? არადა, ჩვენი ხელისუფლების უნიათობა მათ ჩვენს სამშობლოსთან ხელშეკრულებათა დადების ხალისსაც კი უკარგავს. ჩვენი დესპანები უცხოეთის ქვეყნებში მასკარადის მონაწილეებს გვანან, იმდენად ბუტაფორიულია მათი დამოუკიდებლობა. არის თუ არა ეროვნული კატასტროფის მომასწავებელი ის, რომ მიწაზე ფასი მკვეთრად და არაბუნებრივად ეცემა? ჩვენი ქვეყნის ზოგიერთ ნაწილში დამუშავებული მიწის ფასი ერთობ დაბალია. ამას ვერ ავხსნით   მარტო იმით, რომ ბაზარზე უდაბური მიწები გამოგვაქვს. ნამდვილი მიზეზი სწორედ იმ უნდობლობაში უნდა ვეძიოთ, რომელმაც მოსახლეობის ყველა ფენას ხელი დარია. სწორედ ნდობის არქონაა ის, რასაც ნებისმიერი საკუთრების გაუფასურება ძალუძს. განა საბანკო კრედიტი წარმოების მეგობარი და მფარველი არ არის?  სესხებისა და ვალად აღების მაჩვენებელი კი ჩვენში თითქმის ნულამდეა დასული. და ესეც, არა ფულადი სახსრების სიმწირისა, არამედ იმის გამოისობით, რომ ხალხში ნდობა აღარ არის. წვრილმანების გამოდევნება ვერც სიამოვნებას მოგგვრის და ვერც ცოდნას შეგვმატებს. ზოგადად კი მაინც უპრიანია ვიკითხოთ: განა კიდევ არსებობს ეროვნული უბედურების, სიდუხჭირისა და დაკნინების რაიმე ნიშანი, რაც საზოგადო ბედუკუღმართობათა იმ პირქუშ ჩამონათვალში არ შედის, ჩვენს ბუნებითკურთხეულ ქვეყანას რომ თავს დატყდომია?
მართლაც რომ ერთობ გულსაკლავ მდგომარეობაში ჩავცვენილვართ. აქამდე კი სწორედ იმგვარმა პრინციპებმა და რჩევებმა მიგვიყვანეს, ახლა რომ ახალ კონსტიტუციაზე ხელის აღებას გვიკიჟინებენ. ისინი მანამ არ მოგვცემენ საშველს, ვიდრე ხრამის პირას არ მიგვიმწყვდევენ და იმ უფსკრულში არ დაგვნთქავენ, ჩვენს ჩასაყლაპად რომ დაუღია ხახა.  თანამემამულენო, მოვიცეთ ძალა და იმ სიჩაუქით აღვიჭურვოთ, რაც განათლებულ ხალხს შეჰფერის. მოდით, მტკიცედ დავდგეთ ჩვენი უსაფრთხოების, სიმშვიდის, ღირსებისა თუ სახელის სადარაჯოზე. დაე, მოვიცილოთ ის ჯადო, ხელ – ფეხს რომ გვიკრავს და საკუთარი ბედნიერებისა თუ კეთილდღეობისკენ გასაქანს არ გვაძლევს.
ადრეც გვითქვამს და ახლაც ვადასტურებთ, რომ ჭეშმარიტად უტყუარმა ფაქტებმა განაპირობეს საყოველთაო თანხმობა: მართვის ეროვნულ სისტემას ჩვენში არსობრივი ნაკლოვანებანი უთხრიან ძირსო. მაგრამ საქმე ის არის, რომ თანხმობა თახმობად რჩება. ფედერალურ ღონისძიებათა ძველი მოწინააღმდეგენი, მართალია, დათმობაზე წავიდნენ, მაგრამ ისინი გაწიწმატებით ეწინააღმდეგებიან ერთადერთ საშველ – სახიდებელს, რასაც ჩვენთვის წარმატების მოტანა ძალუძს. ისინი, მართალია, აღიარებენ შეერთებული შტატების მთავრობა ძალადაშრეტილიაო, მაგრამ იმავდროულად, უარს აცხადებენ მისთვის აუცილებელ უფლებამოსილებათა გადაცემაზე. არადა, ფედერალური მთავრობის ენერგიის წყარო სწორედაც რომ ამგვარ უფლებამოსილებათა გადაცემაა. ისინი ამაოდ ლამობენ შეუთავსებელ რამეთა შეთავსებას. არაფრით გამოვა, ისე გაუზარდო ფედერალურ ხელისუფლებას უფლებამოსილებანი, რომ შტატების დამოუკიდებლობა არ შეიზღუდოს. უაზრობაა, ფედერალური მთავრობის სუვერენობას ესწრაფვოდე, იმავდროულად კი ცალკეული შტატის სრული დამოუკიდებლობა გეწადოს. ეს ხალხი ისევ და ისევ ბრმად ეთაყვანება იმ პოლიტიკურ ურჩხულს, imperium in imperioსახელით რომაა ცნობილი. აქედან ჩანს, თუ რაოდენ საშურია კონფედერაციის ნაკლოვანებათა გასიგრძეგანება, რათა ერთ არსებით რამეს გავუსწოროთ თვალი: ჩვენს თავს მოსულ სიავეს წუთიერი თუ წარმავალი  წუნი როდი ასაზრდოებს. საქმე სწორედაც რომ ფუნდამენტურ შეცდომას ეხება. იგი შენობის დაგეგმარებისას იქნა დაშვებული, და ამდენად,  მისი გასწორება შეუძლებელია სხვაგვრად თუ არა, ისე, რომ მთელი ნაგებობის საძირკველი და საყრდენი შეიცვალოს.
მთავარი ბოროტება, რაც არსებული კონფედერაციის შენობის საფუძველში ბუდობს, ის საკანონმდებლოხელისუფლებაა, რომელსაც კავშირი შტატებისა თუ მთავრობების მიმართ ახორციელებს. საქმე ის არის, რომ ამგვარი კანონმდებლობა მათ კრებით თუ კორპორაციულ პირებად განიხილავს და მათივე შემადგენელი ინდივიდებისგანG განასხვავებს. მართალია, ამ პრინციპით არ ამოიწურება კავშირისთვის გადაცემული უფლებამოსილებანი, მაგრამ სწორედ მასზეა დამოკიდებული ის, თუ რამდენად ეფექტურად იმუშავებენ დანარჩენები. საკავშირო ხელისუფლებას უფლება აქვს, შტატებს თანაბრად გადაუნაწილოს საგადასახადო ტვირთი. იგი, ასევე, აღჭურვილია უფლებამოსილებით, თავისი ნება – სურვილისამებრ გამოითხოვოს როგორც ხალხი, ისე – ფულადი სახსრები. მაგრამ, შეერთებული შტატების ხელისუფლების ამგვარი უფლებამოსილება არ ვრცელდება ამერიკის ინდივიდუალურ მოქალაქეებზე. ამის შედეგი კი ის არის, რომ მის გადაწყვეტილებებს, თეორიულ დონეზე, მართალია, სავალდებულო კანონის ძალა აქვს კავშირის წევრთათვის, მაგრამ, სინამდვილეში, ისინი მხოლოდ რეკომენდაციებია; მათი შესრულება კი მთლიანად ამა – თუ იმ შტატის არჩევანზეა დამოკიდებული.
სხვა რა არის ეს, თუ არა ადამიანური ჭირვეულობის კიდევ ერთი მაგალითი? სწორედაც რომ საკვირველია, მას შემდეგ, რაც საკუთარი გამოცდილებით ვიწვნიეთ, კვლავაც ვაწყდებით ადამიანებს, ახალ კონსტიტუციას რომ ეწინააღმდეგებიან და უარს არ ამბობენ იმ პრინციპზე, რომელიც წარსულისგან  წყევლად გვერგო. პრინციპზე, რომელიც, როგორც ჩანს, შეუთავსებელია მართვის იდეასთან. საქმე ხომ იმ პრინციპს ეხება, რომელსაც თუკი საერთოდ უწერია განხორციელება, მხოლოდ იმ პირობებში, როს სამოქალაქო ხელისუფლების მსუბუქ ზეწოლას ცეცხლისა და მახვილის სისხლიანი ძალმომმრეობა შეცვლის.
როცა დამოუკიდებელი სახელმწიფოები ერთმანეთთან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მიზნების მისაღწევად ლიგასა თუ ალიანსს აყალიბებენ, ამაში მიუღებელი და განუხორციელებელი არაფერია. მით უფრო, როცა ზუსტად არის გაწერილი ხელშეკრულებით ნაკისრ ვალდებულებათა შესრულების როგორც დრო და ადგილი, ისე რიცხვი და გარემოებანი; როცა ალალ – ბედზე არაფერია მიგდებული და ყველაფერი მხარეთა კეთილსინდისიერებაზე ჰკიდია. ამ ტიპის ხელშეკრულებით ბევრი ცივილიზებული ქვეყანაა ერთმანეთთან დაკავშირებული, თავს რომ ომისა და მშვიდობის ყველა ბედუკუღმართობა ატყდებათ. მაგრამ ამგვარი ხელშეკრულებანი წამდაუწუმ  ირღვევა. და ამის მიზეზი სხვა არაფერია, თუ არა ის, რომ მათი მონაწილენი საკუთარი ვნებებისა და ინტერესების კარნახით მოქმედებენ. ამ საუკუნის დასაწისში ევროპული სახელმწიფოები გაშმაგებით ცდილობდნენ ერთმანეთთან სწორედ ასეთი ხელშეკრულებანი დაედოთ. იმდროინდელ პოლიტიკოსებს ეიმედებოდათ, რომ ისინი სარგებელს მოიტანდნენ. თუმც კი ამ იმედებს ასრულება არ ეწერათ. სამი და ოთხკეცი ალიანსები ყალიბდებოდა, მოლაპარაკებაში მონაწილე მხარეები მათ ხელთ არსებულ რესურსებს არ იშურებდნენ იმ იმედით, რომ ქვეყნიერების ამ ნაწილში ბოლოს და ბოლოს ძალთა თანაფარდობა და მშვიდობა დაისადგურებდა, მაგრამ ამგვარი ალიანსები აღმოცე-ნებისთანავე ირღვეოდნენ. კაცობრიობას კი არაფერი რჩებოდა, გარდა ჭკუისსასწავლი, თუმც კი გულსაკლავი გაკვეთილისა, რომ ხეირს არავის დააყრის ისეთი ხელშეკრულებანი, რომლებიც, მხარეთა კეთილსინდისი-ერების გარდა, არაფერს ემყარება. გამოცდილება გვიჩვენებს, რომ უშუალო სარგებლითა თუ ვნებით ნასაზრდოებ ზრახვებთან ვერაფერს გააწყობს მშვიდობისა თუ სამართლიანობის იდეალები.
ზემოჩამოთვლილ უბედურებათაგან ყველა თავს დაგვატყდება, თუ ჩვენი ქვეყნის ზოგიერთი შტატი სახიფათო გადაწყვეტილებას მიიღებს და ერთმანეთთან მსგავს ურთიერთობას დაამყარებს, თუ ისინი უარს იტყვიან იმ პროექტზე, რომელიც ისეთი საერთო უმაღლესი ხელისუფლების ჩამოყალიბებას ითვალისწინებს, საკუთარი ნებასურვილის მიხედვით რომ მოქმედებს. თუმც არავინ უარყოფს, რომ  ზემოხსენებულ ავისმომტან ურთიერთობას წინ შეიძლება არაფერი ეღობებოდეს და თანამიმდევრულიც კი იყოს. რაც შეეხება კონფედერაციულ მთავრობაზე უარის თქმას, იგი ისეთი მარტივი ალიანსის ჩამოყალიბებამდე მიგვიყვანს, რომელიც მხოლოდ თავდაცვისა და საერთო მტრის წინააღმდეგ გალა-შქრების მიზნებზე იქნება გათვლილი. ამგვარი კავშირები ხან ერთმა-ნეთთან დაგვამეგობრებს, ხანაც ერთმანეთს დანასისხლად წაგვკიდებს; ერთმანეთის მიმართ მეშურნეობის მსხვერპლად ვიქცევით და არც უცხო სახელმწიფოები დააკლებენ ხელს ისეთი ხლართების გაბმას, მიზნად რომ ჩვენ შორის გაუტანლობის გაღვივებას ისახავენ.
თუ არ გვინდა თავი ამგვარ დამღუპველ მდგომარეობაში ამოვყოთ; თუ კვლავაც ერთგულებით ვართ გამსჭვალულნი იმ იდეისადმი, რომელიც ერთიანი ეროვნული მთავრობის ჩამოყალიბებას ითვალისწინებს; თუ კვლ-ავაც სული ისეთი უმაღლესი ხელისუფლებისთვის გველევა, რომელსაც საერთო საბჭო ხელმძღვანელობს; მაშინ უნდა გავბედოთ და ჩვენს გეგ-მებში ისეთი ელემენტებიც შევიტანოთ, რანიც საერთო აღიარებით ძირეულად განასხვავებენ ერთმანეთისგან ლიგასა და მთავრობას. აუცილე-ბელია, რომ საკავშირო ხელისუფლება პიროვნულად ვრცელდებოდეს ცალკეულ მოქალაქეზე. ხელისუფლების ნამდვილი ობიექტები ხომ ადამიანები არიან!
მმართველობა საკანონმდებლო საქმიანობასაც გულისხმობს. კანონს კი აუცილებლია, თან სანქცია ახლდეს. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, იგი დაუმორჩილებლობისთვის ჯარიმას თუ სასჯელს უნდა ითვალისწინებდეს. თუკი დაუმორჩილებლობა არ დაისჯება, მაშინ ყველა ის გადაწყვეტილება თუ ბრძანება, რომლებსაც კანონად ყოფნაზე აქვთ პრეტენზია სხვა არა იქნება რა, თუ არა ცარიელი რჩევა თუ რეკომენდაცია. სასჯელის დადება, რა სახისაც უნდა იყოს ის,  მხოლოდ ორი გზითაა  შესაძლებელი; ერთია, როცა იგი სასამართლოსა და სამართალდამცავ ორგანოებს გამოაქვთ, ხოლო სხვაა, როცა მას სამხედრო უწყება ახორციელებს. ე.ი. ლაპარაკია ორი სახის იძულებაზე: ერთია სამოქალაქო იძულება, ხოლო სხვაა იძულება, რომელიც იარაღის ძალით ხორციელდება. ერთი ყაიდის იძულებას ადამიანთა მიმართ იყენებენ, მეორე კი – პოლიტიკური გაერთიანებების, თემებისა თუ სახელმწიფოთა წინააღმდეგ გამოიყენება. ბუნებრივია, რომ არ არსებობს ისეთი სასამართლო პროცედურა, რომელიც ბოლომდე უზრუნველყოფდეს კანონის დაცვას. მართალია, სასამართლოს გამოქვს განაჩენი იმათ მიმართ, ვინც არ ასრულებს თავის მოვალეობას, თუმცა მისი  აღსრულება ხმლით ხორციელდება. ისეთ გაერთიანებებში კი, სადაც გენერალურ უფლებამოსილებას მთლიანად მისი შემადგენელი სათემო ორგანოები ახორციელებენ, კანონის ნებისმიერი დარღვევა ომის მიზეზად იქცევა; ამიტომაც სამოქალაქო კანონმორჩილების ერთადერთი ინსტრუმენტი სამხედრო – სადამსჯელო ღონისძიებაა. ასეთი რამ, ბუნებრივია, არ იმსახურებს იმას, რომ მმართველობად იწოდებოდეს, ძნელად რომ კეთილგონიერმა ადამიანმა თავისი ბედი მას მიანდოს.
  
იყო დრო, როცა გვარწმუნებდნენ, შტატები ფედერალური ხელისუფლების ბრძანებებს არ დაარღვევენო; კონფედერაციის წევრები თავიანთ ქმედებებში საერთო ინტერესებით იხელმძღვენელებენო; ყველა ფედერალურ გადაწყვეტილებას განუხრელად დაიცავენო. რა უცნაურად ჟღერენ ამჟამად ეს სიტყვები! ასევე უცნაური იქნება ყველა ის სიტყვა, რომელიც კი ჩვენს ყურთასმენას იმავე კუნჭულებიდან მოსწვდება, სადაც ზემოხსენებული სიტყვები ჩასახულან. მაგრამ ასეთი რამ მხოლოდ მას შემდეგ მოხდება, რაც კვლავაც მრავლად ვიწვნევთ გამოცდილების გაკვეთილებს. გამოცდილებისა, რაიც სიბრძნის საუკეთესო ორაკულია. გარდასულ დროებში სწორედ ის ხდიდა საცნაურს, რომ ადამიანი  ინუნშიც კი არ არის იმის თაობაზე, თუ რაა მისი ქმედების მამოძრავებელი ძალა; თუ რა უბიძგებს მას სამოქალაქო ხელისუფლების ჩამოყალიბებისკენ. და მართლაც, რად დასჭირდა ადამიანს ხელისუფლება? იგი საჭირო გახდა იმიტომ, რომ ადამიანი ყოველთვის გონებისა და სამართლიანობის კარნახით როდი მოქმედებს, არამედ უპირატესად ვნებათა ტყვეობაში ექცევა. ამიტომაც, ვნებათა მოთოკვაა აუცილებელი. განა დასაბუთებულია ის, რომ ადამიანთა პოლიტიკური გაერთიანებანი ცალკეულ ადამიანზე უფრო სამართლიანად თუ მიუმხრობლად მოქმედებენ? კაცობრიობის საქციელს ვინც ყურადღებით დაჰკვირვებია, ყველა საპირისპიროს ამტკიცებს; თითოეული ამგვარი მტკიცება კი სრულიად გასაგები  მიზეზებით აიხსნება. სახელზე ზრუნვის მოტივი არც კი არის მხედველობაში მისაღები, მაშინ, როცა ჩადენილი საქციელით გამოწვეული შერცხვენა მარტო ერთ ადამიანს როდი ატყდება თავს, არამედ იგი ყველაზე ნაწილდება. ჯგუფურობის ის სული, რომელიც გაერთიანების წევრთა ფიქრებში თავის სამსალას ურევს, თითოეულ მათგანს უკადრისი საქციელისა და ექსცესისკენ უბიძგებს. ცალ – ცალკე რომ ასეთი რამ ჩაედინათ, ისინი სირცხვილით დაიწვებოდნენ.
საქმე კიდევ ის არის, რომ სუვერენული ხელისუფლება კონტროლს ვერ ითმენს. ამიტომ ხალხი, რომელიც ამგვარ ხელისუფლებას ახორციელებს, მტრულად უყურებს გარედან მისი წარმართვისა თუ შეზღუდვის ყოვე-ლგვარ მცდელობას. იმავე სულისკვეთების წყალობით ისე ხდება ხოლმე, რომ ყოველ პოლიტიკურ გაერთიანებაში უფრო ნაკლები დამოკიდებულობის მქონე რამდენიმე წარმონაქმნის საერთო ინტერესს რომ ეფუძნება, ამგვარ წარმონაქმნებს ცენტრიდანული მოძრაობა ითრევს. საბოლოო ჯამში, ამგვარი ძალისხმევის შედეგად ისინი საერთო ცენტრს წყდებიან. ძნელი არ არის ამ მისწრაფების ახსნა. მისი მიზეზი ძალაუფლების სიყვარულში უნდა ვეძიოთ. კონტროლირებადი თუ შეზღუდული ძალაუფლება თითქმის ყოველთვის ეტოქება და ემტერება იმ ძალაუფლებას, რომელიც მას აკონტროლებს ან ზღუდავს. ეს უბრალო ვითარება გვასწავლის, თუ რარიგ მცირედი იმედი  უნდა მოვიცეთ იმისა, რომ ადამიანები, რომელთათვისაც ამა თუ იმ შტატის საქმეთა გამგებლობა მიუნდვიათ, მუდამ მზად იქნებიან, რათა მათ განუხრელად იღვაწონ საერთო კეთილდღეობისთვის და უსიტყვოდ შეასრულონ ფედერალური ხელისუფლების ყველა გადაწყვეტილება თუ დეკრეტი.
ამრიგად, თუ კონფედერაციის ღონისძიებებს ადგილობრივი ადმინისტრაციები ვერ ახორციელებენ, მაშინ ფუჭია იმედი იმისა, რომ ვინმემ ისინი ოდესმე განახორციელოს. კონფედერაციის წევრთა მმართველები იმის განსჯას მოჰყვებიან, თუ რამდენად მართებულია ფედერალური ღონისძიებანი და არას დაგიდევენ, აქვთ თუ არა მათ ამის უფლება. ამგვარი განსჯისას კი ისინი თავიანთი კერძო ინტერესებითა თუ მიზნებით იხელმძღვანელებენ და შემოთავაზებული ღონისძიებები მიიღონ თუ არ მიიღონ, იმისდამიხედვით აწონ-დაწონიან, იმ კონკრეტულ მომენტში ეს მათთვის ხელსაყრელია თუ არახელსაყრელი. ამგვარ პირობებში მიუმხრობლობის ადგილს დაინტერესებულობა თუ საეჭვო სკურუპულოზურობა იჭერს; ჩვეულებრივ ამბად იქცევა ნაციონალური მასშტაბის გარემოებათა გაუთვალისწინებლობა; ამის გამო შეუძლებელი ხდება მოვლენების სწორად განსჯა; გამორჩეული ინტერესით მხოლოდ ადგილობრივი მნიშვნელობის საკითხებს ეკიდებიან; ეს კი შეუძლებელია, ხელს არასწორი გადაწყვეტილების მიღებას არ უწყობდეს. იგივე მდგომარეობა შეიქმნება კონფედერაციის სხვა წევრ – სახელმწიფოებშიც. ამიტომ იმ გეგმათა განხორციელება, რომლებიც სახალხო კრებამ შეიმუშავა, ყოველთვის გაუთვითცნობიერებელი და ცრურწმენებით შეპყრობილი ხალხის ნება – სურვილზე იქნება მიგდებული. ცნობილია, თუ რა სიძნელეებთან არის დაკავშირებული ამგვარი კრების მუშაობა; თუ როგორ უძნელდება მას ამა თუ იმ საჭირბოროტო საკითხზე გაწონასწორებული გადაწყვეტილების მიღება, თუკი ამის   გარეგანი იძულება არ ადგას. ალბათ,  არც იმის წარმოდგენა იქნება შეუძლებელი, რომ არ არსებობს სტიმული, რომელიც ერთმანეთისგან სოლიდურად დაშორებულ რამდენიმე სახალხო კრებას, სხვადასხვა დროს რომ იკრიბება და სხვადსხვაგვარ ზეწოლას განიცდის, საერთო მიზნისთვის  გრძელვადიანი თანამშრომლობისკენ უბიძგებდა.
ჩვენს შემთხვევაში საქმე ეხება იმას, რომ  საკავშირო ხელისუფლებიდან წამოსულ ღონისძიებათა ცხოვრებაში გასატარებლად საჭიროა, ცამეტმა დამოუკიდებელმა შტატმა გამოხატოს საერთო ნება. მაგრამ მოხდა ის, რაც უნდა მომხდარიყო. საკავშირო ხელისუფლების გადაწყვეტილებანი არ სრულდება. ცალკეული შტატის დანაშაულებრივმა ქმედებებმა  ქვეყანა იმ ზომამდე მიიყვანა, რომ საერთო-ეროვნული მმართველობის ყველა რგოლი გაჩერდა. ყველაფერი საშინელმა დამყაყებამ მოიცვა. კონგრესს აღარ ძალუძს მართვის სადავეები მანამ მაინც შეინარჩუნოს, სანამ შტატები იმის თაობაზე შეთანხმებას მიაღწევენ, რომ ფედერალური ხელისუფლების არსებული აჩრდილი დაუყოვნებილივ უნდა შეიცვალოს. მაგრამ ეს უიმედო მდგომარეობა ერთბაშად არ დამდგარა. თავდაპირველად, ხსენებულ მიზეზთა წყალობით, საკავშირო ხელისუფლების გადაწყვეტილებანი უთანასწოროდ და არაპროპორციულად ხორციელდებოდა. ცალკეული შტატების ურჩობა დანარჩენებმა, მორჩილებით რომ გამოირჩეოდნენ, საბაბად გამოიყენეს, რომ ცდუნებას აჰყოლოდნენ. რად უნდა ვაკეთებდეთ  იმათზე მეტს, ვისთან ერთადაც ეს პოლიტიკური ყარიბობა წამოგვიწყია? რად უნდა ვიღებდეთ სხვებზე მეტს საკუთარ თავზე? აი, მოსაზრებანი, რომელთა წინაშე უძლურია ადამიანური თავმოყვარეობა. უფრო მეტი, მათთან გამკლავება ყველაზე წინდახედულ ადამიანებსაც კი გაუჭირდებოდათ, შესაძლო შედეგებს რომ წინასწარ ჭვრეტენ. ისე რომ, ყოველი შტატი მხოლოდ კერძო ინტერესებისა  თუ სარგებელთა  კარნახით რომ მოქმედებდა, გეგმაზომიერად აცლიდა საყრდენს საერთო შენობას. ეს უკანასკნელი კი ისედაც იმ ზომამდე იყო მოყანყალებული, რომ ჩამოქცევასა  და ნანგრევებში დანთქმას გვიქადდა.

The Federalist No. 15:HAMILTON

December 1, 1787

To the People of the State of New York:

In the course of the preceding papers, I have endeavored, my fellow-citizens, to place before you, in a clear and convincing light, the importance of Union to your political safety and happiness. I have unfolded to you a complication of dangers to which you would be exposed, should you permit that sacred knot which binds the people of America together be severed or dissolved by ambition or by avarice, by jealousy or by misrepresentation. In the sequel of the inquiry through which I propose to accompany you, the truths intended to be inculcated will receive further confirmation from facts and arguments hitherto unnoticed. If the road over which you will still have to pass should in some places appear to you tedious or irksome, you will recollect that you are in quest of information on a subject the most momentous which can engage the attention of a free people, that the field through which you have to travel is in itself spacious, and that the difficulties of the journey have been unnecessarily increased by the mazes with which sophistry has beset the way. It will be my aim to remove the obstacles from your progress in as compendious a manner as it can be done, without sacrificing utility to dispatch.

cyc

In pursuance of the plan which I have laid down for the discussion of the subject, the point next in order to be examined is the “insufficiency of the present Confederation to the preservation of the Union.” It may perhaps be asked what need there is of reasoning or proof to illustrate a position which is not either controverted or doubted, to which the understandings and feelings of all classes of men assent, and which in substance is admitted by the opponents as well as by the friends of the new Constitution. It must in truth be acknowledged that, however these may differ in other respects, they in general appear to harmonize in this sentiment, at least, that there are material imperfections in our national system, and that something is necessary to be done to rescue us from impending anarchy. The facts that support this opinion are no longer objects of speculation. They have forced themselves upon the sensibility of the people at large, and have at length extorted from those, whose mistaken policy has had the principal share in precipitating the extremity at which we are arrived, a reluctant confession of the reality of those defects in the scheme of our federal government, which have been long pointed out and regretted by the intelligent friends of the Union.

We may indeed with propriety be said to have reached almost the last stage of national humiliation. There is scarcely anything that can wound the pride or degrade the character of an independent nation which we do not experience. Are there engagements to the performance of which we are held by every tie respectable among men? These are the subjects of constant and unblushing violation. Do we owe debts to foreigners and to our own citizens contracted in a time of imminent peril for the preservation of our political existence? These remain without any proper or satisfactory provision for their discharge. Have we valuable territories and important posts in the possession of a foreign power which, by express stipulations, ought long since to have been surrendered? These are still retained, to the prejudice of our interests, not less than of our rights. Are we in a condition to resent or to repel the aggression? We have neither troops, nor treasury, nor government. Are we even in a condition to remonstrate with dignity? The just imputations on our own faith, in respect to the same treaty, ought first to be removed. Are we entitled by nature and compact to a free participation in the navigation of the Mississippi? Spain excludes us from it. Is public credit an indispensable resource in time of public danger? We seem to have abandoned its cause as desperate and irretrievable. Is commerce of importance to national wealth? Ours is at the lowest point of declension. Is respectability in the eyes of foreign powers a safeguard against foreign encroachments? The imbecility of our government even forbids them to treat with us. Our ambassadors abroad are the mere pageants of mimic sovereignty. Is a violent and unnatural decrease in the value of land a symptom of national distress? The price of improved land in most parts of the country is much lower than can be accounted for by the quantity of waste land at market, and can only be fully explained by that want of private and public confidence, which are so alarmingly prevalent among all ranks, and which have a direct tendency to depreciate property of every kind. Is private credit the friend and patron of industry? That most useful kind which relates to borrowing and lending is reduced within the narrowest limits, and this still more from an opinion of insecurity than from the scarcity of money. To shorten an enumeration of particulars which can afford neither pleasure nor instruction, it may in general be demanded, what indication is there of national disorder, poverty, and insignificance that could befall a community so peculiarly blessed with natural advantages as we are, which does not form a part of the dark catalogue of our public misfortunes?

This is the melancholy situation to which we have been brought by those very maxims and councils which would now deter us from adopting the proposed Constitution; and which, not content with having conducted us to the brink of a precipice, seem resolved to plunge us into the abyss that awaits us below. Here, my countrymen, impelled by every motive that ought to influence an enlightened people, let us make a firm stand for our safety, our tranquillity, our dignity, our reputation. Let us at last break the fatal charm which has too long seduced us from the paths of felicity and prosperity.

It is true, as has been before observed that facts, too stubborn to be resisted, have produced a species of general assent to the abstract proposition that there exist material defects in our national system; but the usefulness of the concession, on the part of the old adversaries of federal measures, is destroyed by a strenuous opposition to a remedy, upon the only principles that can give it a chance of success. While they admit that the government of the United States is destitute of energy, they contend against conferring upon it those powers which are requisite to supply that energy. They seem still to aim at things repugnant and irreconcilable; at an augmentation of federal authority, without a diminution of State authority; at sovereignty in the Union, and complete independence in the members. They still, in fine, seem to cherish with blind devotion the political monster of an imperium in imperio. This renders a full display of the principal defects of the Confederation necessary, in order to show that the evils we experience do not proceed from minute or partial imperfections, but from fundamental errors in the structure of the building, which cannot be amended otherwise than by an alteration in the first principles and main pillars of the fabric.

The great and radical vice in the construction of the existing Confederation is in the principle of LEGISLATION for STATES or GOVERNMENTS, in their CORPORATE or COLLECTIVE CAPACITIES, and as contradistinguished from the INDIVIDUALS of which they consist. Though this principle does not run through all the powers delegated to the Union, yet it pervades and governs those on which the efficacy of the rest depends. Except as to the rule of appointment, the United States has an indefinite discretion to make requisitions for men and money; but they have no authority to raise either, by regulations extending to the individual citizens of America. The consequence of this is, that though in theory their resolutions concerning those objects are laws, constitutionally binding on the members of the Union, yet in practice they are mere recommendations which the States observe or disregard at their option.

It is a singular instance of the capriciousness of the human mind, that after all the admonitions we have had from experience on this head, there should still be found men who object to the new Constitution, for deviating from a principle which has been found the bane of the old, and which is in itself evidently incompatible with the idea of GOVERNMENT; a principle, in short, which, if it is to be executed at all, must substitute the violent and sanguinary agency of the sword to the mild influence of the magistracy.

There is nothing absurd or impracticable in the idea of a league or alliance between independent nations for certain defined purposes precisely stated in a treaty regulating all the details of time, place, circumstance, and quantity; leaving nothing to future discretion; and depending for its execution on the good faith of the parties. Compacts of this kind exist among all civilized nations, subject to the usual vicissitudes of peace and war, of observance and non-observance, as the interests or passions of the contracting powers dictate. In the early part of the present century there was an epidemical rage in Europe for this species of compacts, from which the politicians of the times fondly hoped for benefits which were never realized. With a view to establishing the equilibrium of power and the peace of that part of the world, all the resources of negotiation were exhausted, and triple and quadruple alliances were formed; but they were scarcely formed before they were broken, giving an instructive but afflicting lesson to mankind, how little dependence is to be placed on treaties which have no other sanction than the obligations of good faith, and which oppose general considerations of peace and justice to the impulse of any immediate interest or passion.

If the particular States in this country are disposed to stand in a similar relation to each other, and to drop the project of a general DISCRETIONARY SUPERINTENDENCE, the scheme would indeed be pernicious, and would entail upon us all the mischiefs which have been enumerated under the first head; but it would have the merit of being, at least, consistent and practicable Abandoning all views towards a confederate government, this would bring us to a simple alliance offensive and defensive; and would place us in a situation to be alternate friends and enemies of each other, as our mutual jealousies and rivalships, nourished by the intrigues of foreign nations, should prescribe to us.

But if we are unwilling to be placed in this perilous situation; if we still will adhere to the design of a national government, or, which is the same thing, of a superintending power, under the direction of a common council, we must resolve to incorporate into our plan those ingredients which may be considered as forming the characteristic difference between a league and a government; we must extend the authority of the Union to the persons of the citizens, –the only proper objects of government.

Government implies the power of making laws. It is essential to the idea of a law, that it be attended with a sanction; or, in other words, a penalty or punishment for disobedience. If there be no penalty annexed to disobedience, the resolutions or commands which pretend to be laws will, in fact, amount to nothing more than advice or recommendation. This penalty, whatever it may be, can only be inflicted in two ways: by the agency of the courts and ministers of justice, or by military force; by the COERCION of the magistracy, or by the COERCION of arms. The first kind can evidently apply only to men; the last kind must of necessity, be employed against bodies politic, or communities, or States. It is evident that there is no process of a court by which the observance of the laws can, in the last resort, be enforced. Sentences may be denounced against them for violations of their duty; but these sentences can only be carried into execution by the sword. In an association where the general authority is confined to the collective bodies of the communities, that compose it, every breach of the laws must involve a state of war; and military execution must become the only instrument of civil obedience. Such a state of things can certainly not deserve the name of government, nor would any prudent man choose to commit his happiness to it.

There was a time when we were told that breaches, by the States, of the regulations of the federal authority were not to be expected; that a sense of common interest would preside over the conduct of the respective members, and would beget a full compliance with all the constitutional requisitions of the Union. This language, at the present day, would appear as wild as a great part of what we now hear from the same quarter will be thought, when we shall have received further lessons from that best oracle of wisdom, experience. It at all times betrayed an ignorance of the true springs by which human conduct is actuated, and belied the original inducements to the establishment of civil power. Why has government been instituted at all? Because the passions of men will not conform to the dictates of reason and justice, without constraint. Has it been found that bodies of men act with more rectitude or greater disinterestedness than individuals? The contrary of this has been inferred by all accurate observers of the conduct of mankind; and the inference is founded upon obvious reasons. Regard to reputation has a less active influence, when the infamy of a bad action is to be divided among a number than when it is to fall singly upon one. A spirit of faction, which is apt to mingle its poison in the deliberations of all bodies of men, will often hurry the persons of whom they are composed into improprieties and excesses, for which they would blush in a private capacity.

In addition to all this, there is, in the nature of sovereign power, an impatience of control, that disposes those who are invested with the exercise of it, to look with an evil eye upon all external attempts to restrain or direct its operations. From this spirit it happens, that in every political association which is formed upon the principle of uniting in a common interest a number of lesser sovereignties, there will be found a kind of eccentric tendency in the subordinate or inferior orbs, by the operation of which there will be a perpetual effort in each to fly off from the common centre. This tendency is not difficult to be accounted for. It has its origin in the love of power. Power controlled or abridged is almost always the rival and enemy of that power by which it is controlled or abridged. This simple proposition will teach us how little reason there is to expect, that the persons entrusted with the administration of the affairs of the particular members of a confederacy will at all times be ready, with perfect good-humor, and an unbiased regard to the public weal, to execute the resolutions or decrees of the general authority. The reverse of this results from the constitution of human nature.

If, therefore, the measures of the Confederacy cannot be executed without the intervention of the particular administrations, there will be little prospect of their being executed at all. The rulers of the respective members, whether they have a constitutional right to do it or not, will undertake to judge of the propriety of the measures themselves. They will consider the conformity of the thing proposed or required to their immediate interests or aims; the momentary conveniences or inconveniences that would attend its adoption. All this will be done; and in a spirit of interested and suspicious scrutiny, without that knowledge of national circumstances and reasons of state, which is essential to a right judgment, and with that strong predilection in favor of local objects, which can hardly fail to mislead the decision. The same process must be repeated in every member of which the body is constituted; and the execution of the plans, framed by the councils of the whole, will always fluctuate on the discretion of the ill-informed and prejudiced opinion of every part. Those who have been conversant in the proceedings of popular assemblies; who have seen how difficult it often is, where there is no exterior pressure of circumstances, to bring them to harmonious resolutions on important points, will readily conceive how impossible it must be to induce a number of such assemblies, deliberating at a distance from each other, at different times, and under different impressions, long to co-operate in the same views and pursuits.

In our case, the concurrence of thirteen distinct sovereign wills is requisite, under the Confederation, to the complete execution of every important measure that proceeds from the Union. It has happened as was to have been foreseen. The measures of the Union have not been executed; the delinquencies of the States have, step by step, matured themselves to an extreme, which has, at length, arrested all the wheels of the national government, and brought them to an awful stand. Congress at this time scarcely possess the means of keeping up the forms of administration, till the States can have time to agree upon a more substantial substitute for the present shadow of a federal government. Things did not come to this desperate extremity at once. The causes which have been specified produced at first only unequal and disproportionate degrees of compliance with the requisitions of the Union. The greater deficiencies of some States furnished the pretext of example and the temptation of interest to the complying, or to the least delinquent States. Why should we do more in proportion than those who are embarked with us in the same political voyage? Why should we consent to bear more than our proper share of the common burden? These were suggestions which human selfishness could not withstand, and which even speculative men, who looked forward to remote consequences, could not, without hesitation, combat. Each State, yielding to the persuasive voice of immediate interest or convenience, has successively withdrawn its support, till the frail and tottering edifice seems ready to fall upon our heads, and to crush us beneath its ruins.

რეკლამა

დაწერე კომენტარი